پیش از هرچیز توجه خوانندگان را به یک نکته مهم جلب میکنم. این نکته مهم در کلیه نوشته «وبلاگ» بکار گرفته شده است. برای آن که از ازدیاد پانویسهای طولانی و موضوعاتی که باید در مورد آنها توضیح جانبی داد ازجمله:
نامها و مکانها، اصطلاحات متدوال... و بسیار دیگر، جلوگیری شود؛ نکته مورد نظر:
پیش از هرچیز توجه خوانندگان را به یک نکته مهم جلب میکنم. این نکته مهم در کلیه نوشته «وبلاگ» بکار گرفته شده است. برای آن که از ازدیاد پانویسهای طولانی و موضوعاتی که باید در مورد آنها توضیح جانبی داد ازجمله:
نامها و مکانها، اصطلاحات متدوال ... و بسیار دیگر، جلوگیری شود؛ نکته مورد نظر:
با رنگ متفاوت از زمینه اصل، و
با حروف کژ، و در پارهای از مواقع،
با خط زیرین مشخص شده است.
خواننده درصورت تمایل به آگاهی بیشتر میتواند بر روی واژه، اصطلاح، نام و یا ... "کلیک" کند تا به «ویکی پدیا» رفته و بر آگاهی خود کمی بیافزاید.
مثلاً اگر شما بر روی نام سلطان محمود غزنوی که به صورت «سلطان محمود غزنوی»
نوشته شده است، "کلیک" کنید، صفحه مورد دلخواه شما باز خواهد شد.
فهرست مطالب در «پراکنده 13»
1. آیا نابینایان باهوشتر
از، آدمهای معمولی هستند؟

آیا، نابینایان با هوشتر از، آدمهای
معمولی هستند؟
اینکه بعضیها فکر میکنند افراد نابینا
از افراد بینا باهوشتر هستند، یک تصور رایج است؛ اما از نظر علمی، نابینایی بهخودیخود
به معنای هوش بیشتر نیست. با این حال، چند دلیل وجود دارد که ممکن است باعث شود
افراد نابینا در بعضی زمینهها تواناییهای برجستهتری نشان دهند.
چرا بعضی افراد نابینا تواناییهای ذهنی
برجسته دارند؟
۱. تقویت پردازش حواس دیگر
افراد نابینا، بهویژه کسانی که از کودکی
نابینا بودهاند، ممکن است در تشخیص صداها، مکانیابی صوتی و حساسیت لمسی مهارت
بیشتری پیدا کنند؛ چون بیشتر به این حواس تکیه میکنند.
۲ . انعطافپذیری مغز (Neuroplasticity)
در افراد نابینای مادرزادی، بخشهایی از
قشر بینایی مغز میتوانند برای پردازش اطلاعات غیربصری، مانند صدا، لمس و خواندن
خط بریل، به کار گرفته شوند. این پدیده را سازگاری متقابل حسی (Cross-modal plasticity) مینامند.
۳. تمرین بیشتر حافظه و توجه
برخی افراد نابینا برای یادگیری، جهتیابی
و به خاطر سپردن اطلاعات شنیداری تمرین بیشتری دارند؛ این تمرین میتواند حافظه یا
توجه را در وظایف مشخص تقویت کند.
۴. رشد مهارتهای تخصصی
بعضی افراد نابینا در موسیقی، تشخیص صدا
یا مهارتهای لمسی بسیار توانمند میشوند. بااینحال، این تواناییها لزوماً به
معنای IQ بالاتر نیستند.
آیا مغز افراد نابینا واقعاً متفاوت است؟
نکتهٔ جالب این است که مغز انسان ثابت و
غیرقابل تغییر نیست. وقتی یک مسیر حسی در دسترس نباشد، مغز میتواند با آموزش و
تجربه، شبکههای عصبی خود را برای انجام بعضی وظایف دیگر تطبیق دهد.
اما باید سه مفهوم را از هم جدا کنیم:
1. هوش عمومی: (IQ) شواهد علمی نشان نمیدهند که افراد نابینا
بهطور کلی IQ بالاتری دارند.
2. تواناییهای خاص: ممکن است حافظهٔ شنیداری، تشخیص صدا یا
حساسیت لمسی در بعضی افراد نابینا بهتر باشد.
3. سازگاری مغز: مغز میتواند از مسیرهای عصبی موجود برای
پردازش انواع دیگری از اطلاعات استفاده کند.
برگرفته شده از:
Pezeshki-پزشکی به همراه وحیدالله
جهش - Waheedullah Jahesh و
۹ نفر دیگر
باز نشر از:
محمدرضا کامکار 2026/10/21



